
شیر تغذیه دیگ بخار اشتعال اراک (مدل FCV) مجموعهای از دو شیر در یک بدنه است: یک شیر قطع و یک شیر یکطرفه. این شیر روی ورودی آب تغذیه دیگ نصب میشود؛ آب را از پمپ تغذیه به دیگ میرساند و وقتی پمپ خاموش است یا فشار دیگ از فشار پمپ بیشتر میشود، جلوی برگشت آب و بخار از دیگ به سمت پمپ را میگیرد. شیر تغذیه در سایز ۱ اینچ برنزی و ۱½ تا ۳ اینچ چدنی و فولاد ریختگی ساخته میشود.
شیر تغذیه
شیر تغذیه (Feed Check Valve) یکی از اجزای کلیدی در سیستم دیگ بخار است که از دو بخش اصلی شیر توقف و شیر یکطرفه تشکیل شده است. این محصول طوری طراحی شده است که امکان دسترسی آسان به شیر یکطرفه را فراهم میکند. این محصول به نامهای شیر تغذیه بویلر، شیر پرکن دیگ و شیر چک ولو نیز شناخته میشود.
شیر تغذیه با ابعاد و اتصالات فلنجی مطابق با استاندارد BS 10 تولید میشود و در سایزهای مختلف از DN25 تا DN80 برای کاربردهای گوناگون در دسترس است. بدنه شیر بسته به سایز و شرایط کاری از جنس برنز، چدن یا فولاد ساخته میشود. قطعات داخلی این محصول شامل دیسک و حلقه از جنس فولاد ضد زنگ یا آلیاژ نیکل هستند که دوام و مقاومت بالایی در برابر فشار و دما دارند.
کاربرد شیر تغذیه
یکی از مهمترین اجزا در بویلر، شیر تغذیه (Feed Check Valve) است. کاربرد اصلی این محصول کنترل ورود آب به بویلر از طریق پمپ تغذیه است. این شیر به صورت یکطرفه عمل میکند، یعنی اجازه ورود آب به داخل بویلر را میدهد اما، از برگشت آب یا بخار به سمت پمپ جلوگیری میکند. اهمیت این قابلیت زمانی است که فشار داخل بویلر از فشار پمپ تغذیه بیشتر میشود یا پمپ از کار میافتد. بنابراین، این شیر نقشی کلیدی در ایمنی و عملکرد صحیح سیستم دیگ بخار دارد و از آسیب به تجهیزات پمپ و مشکل در عملکرد بویلر جلوگیری میکند.
مشخصات فنی شیر تغذیه
| ویژگی | برنز | چدن | فولاد ریختگی |
|---|---|---|---|
| سایز | ۱ اینچ (DN25) | ۱½، ۲ و ۳ اینچ | ۱½، ۲ و ۳ اینچ |
| حداکثر فشار کاری | ۱۰ بار | ۱۱ بار | ۲۰ بار |
| حداکثر دما | ۲۲۰ °C | ۲۱۰ °C | ۲۰۰ °C |
| استاندارد فلنج | BS 10 Table F | BS 10 Table F | BS 10 Table H |
ابعاد شیر تغذیه
| سایز و جنس | قطر فلنج | تعداد سوراخ | قطر دایره پیچ | ارتفاع |
|---|---|---|---|---|
| ۱ اینچ برنزی | ۱۲۱ | ۴ | ۸۷.۵ | ۲۳۰ |
| ۱½ اینچ چدنی یا فولادی | ۱۴۰ | ۴ | ۱۰۵ | ۳۱۵ |
| ۲ اینچ چدنی یا فولادی | ۱۶۵ | ۴ | ۱۲۷ | ۳۳۰ |
| ۳ اینچ چدنی یا فولادی | ۲۰۳ | ۸ | ۱۶۵ | ۴۱۵ |
ابعاد تقریبی و به میلیمتر است. در نسخههای چدنی و فولادی، رینگ نشیمنگاه شیر یکطرفه از آلیاژ نیکل و در نسخه برنزی از فولاد ضدزنگ است؛ دیسک هر دو شیر در همه نسخهها از فولاد ضدزنگ ساخته میشود.
چرا شیر تغذیه دو شیر در یک بدنه است؟
شیر یکطرفه بهتنهایی برای ورودی آب دیگ کافی نیست: اگر دیسک آن رسوب بگیرد یا آببندیاش خراب شود، آب داغ و بخار دیگ به سمت پمپ برمیگردد. شیر قطع در همان بدنه به اپراتور اجازه میدهد در این حالت یا هنگام سرویس پمپ، ورودی دیگ را کاملاً ببندد. یکی از ویژگیهای طراحی این مدل، دسترسی آسان به شیر یکطرفه است: با باز کردن قسمت پایینی ورودی، میتوان شیر یکطرفه را بدون باز کردن کل مجموعه بازدید و تمیز کرد.
نکات نصب و نگهداری
- شیر تغذیه را تا حد ممکن نزدیک نازل ورودی آب روی دیگ نصب کنید.
- بین پمپ و شیر تغذیه معمولاً یک شیر یکطرفه دوم هم روی خط قرار میگیرد تا پمپ از ضربه برگشت محافظت شود.
- اگر صدای کوبش یا لرزش در خط تغذیه شنیده میشود، شیر یکطرفه را از نظر رسوب و ساییدگی بازدید کنید.
- کیفیت آب تغذیه (سختی و املاح) مستقیم روی عمر نشیمنگاهها اثر دارد؛ سختیگیر و تصفیه آب مناسب را جدی بگیرید.
برای شیر یکطرفه بینفلنجی روی خط تغذیه یا خطوط کندانس، شیر چک ولو دیسکی گزینه فشرده و سبکی است. خروجی بخار دیگ هم با شیر اصلی بویلر کنترل میشود.
ویژگیهای شیر تغذیه
- نام لاتین: Feed check valve
- برند: اشتعال اراک
- مدل: FCV
- جنس بدنه: Cast iron و Cast steel
- حداکثر فشار کاری: ۱۰ بار (برنز)، ۱۱ بار (چدن) و ۲۰ بار (فولاد ریختگی)
- مورد استفاده: دیگ بخار یا بویلر
- کشور سازنده: ایران
شما میتوانید برای کسب اطلاعات کامل در مورد شیر تغذیه کاتالوگ این محصول را از زیر دانلود و مطالعه کنید.


سایز شیر تغذیه را چطور انتخاب کنیم؟
آبی که وارد دیگ میشود تقریباً برابر بخاری است که از آن خارج میشود، بهعلاوه مقدار زیرآب. در خط رانش پمپ تغذیه، سرعت آب معمولاً ۱.۵ تا ۳ متر بر ثانیه در نظر گرفته میشود. با فرض سرعت ۲ متر بر ثانیه، قطر تقریبی خط تغذیه برای چند ظرفیت دیگ:
| ظرفیت دیگ (کیلوگرم بخار در ساعت) | قطر داخلی تقریبی | سایز نزدیک |
|---|---|---|
| ۱٬۲۲۰ | حدود ۱۵ میلیمتر | DN۲۵ |
| ۲٬۸۰۰ | حدود ۲۲ میلیمتر | DN۲۵ |
| ۶٬۳۴۲ | حدود ۳۳ میلیمتر | DN۴۰ |
| ۱۰٬۱۹۲ | حدود ۴۲ میلیمتر | DN۵۰ |
| ۱۵٬۸۵۵ | حدود ۵۳ میلیمتر | DN۶۵ |
پمپهای تغذیه معمولاً با ظرفیتی بیشتر از تولید بخار دیگ انتخاب میشوند و بهصورت قطع و وصل کار میکنند؛ پس سایز شیر را بر اساس دبی پمپ هم کنترل کنید.
سؤالات متداول
آب را از پمپ تغذیه وارد دیگ میکند و با شیر یکطرفه داخلی خود جلوی برگشت آب و بخار از دیگ به سمت پمپ را میگیرد.
سایز ۱ اینچ با بدنه برنزی و سایزهای ۱½، ۲ و ۳ اینچ با بدنه چدنی یا فولاد ریختگی.
با باز کردن قسمت پایینی ورودی شیر میتوان به شیر یکطرفه دسترسی داشت و آن را بدون باز کردن کل مجموعه بازدید و تمیز کرد.




1 نظر
شیر اصلی بویلر اشتعال اراک | مشخصات، ابعاد و نصب 5 آبان
[…] اصلی همراه با شیر تغذیه، شیر اطمینان و شیر زیر موبری مجموعه شیرآلات اصلی هر […]